หนทาง
ความแบ่งแยกแตกต่าง เป็นต้นเหตุแห่งความขัดแย้งความขัดแย้งเป็นเหตุแห่งความขุ่นเคืองความขุ่นเคืองเป็นเหตุแห่งการสร้างศัตรูการสร้างศัตรูเป็นเหตุแห่งการทำลายล้างการทำลายล้างเป็นเหตุแห่งความสูญเสีย และหายนะนี่คือหนทางแห่งมาร
จงพากเพียรไปตลอดชีวิตเถิด
จิตมีคุณสมบัติในการรับรู้เมื่อถูกอวิชชาประกอบ จึงหลงเข้าไปติดในการรับรู้นั้นเรียกว่า อุปาทาน ลำดับแรก เริ่มเกิดจากความหลงว่า กระบวนการหรือปรากฏการณ์แห่งการรับรู้นั้นมีอยู่จริง คือมีการรับรู้และสิ่งที่ถูกรับรู้นั้นจริง นั่นหมายความว่า ย่อมหลงในปรากฏการณ์แห่งการรับรู้ที่ปรากฏ และหลงในความหมายของสิ่งที่ถูกรับรู้นั้น ทั้งๆ[…]
สังสารวัฏ สังสาละวน
สังสารวัฏ คือ ความหลงผิดซ้ำซาก เพราะความหลง มันจึงไม่รู้ในข้อผิดพลาดนั้น แต่หากมีใครว่ากล่าวตักเตือนในข้อผิดพลาดนั้น โทสะและมานะก็จะทำงาน ปกป้องตน ขุ่นเคือง ปิดการเรียนรู้ หรืออาจเลยไปถึงกำจัดผู้ตักเตือนนั้น[…]
ไร้แก่นสารสาระ
ทรัพย์สมบัติในโลก ล้วนไร้สาระ ได้มาเสียไปล้วนเป็นเพียงมายาที่ลวงหลอก มีอะไรได้มาจริง จิตเธอมิใช่เหรอที่คิดไปเอง คำชมคำด่า ล้วนไร้สาระ มันล้วนเป็นเพียงแค่ลมที่พัดไปตามความพอใจไม่พอใจของผู้พูด ใครเล่าที่บอกว่ามันคือเช่นนั้น เกียรติยศชื่อเสียง สูงศักดิ์หรือต่ำต้อย[…]
อย่าปล่อยโอกาสอันล้ำค่าให้ผ่านไป
ธรรมอันเป็นแก่นแท้สูงสุด อันเป็นสิ่งที่ละเอียดอ่อน ลุ่มลึก และเข้าถึงได้ยากยิ่งนั้นเธอไม่สามารถจะเข้าถึงได้ด้วยการกระทำอันหยาบ มักง่าย หรือ พยายามดิ้นรนไขว่คว้า แต่เธอต้องอาศัยศรัทธา ความเพียร และขันติ อันสืบเนื่องต้องอดทนต่อสิ่งที่ยากจะทนได้[…]
เครื่องบ่งชี้ถึงผลของการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้อง
ความโกรธน้อยลง เห็นความไม่พอใจและละมันได้เร็วขึ้น เปิดใจ ยอมรับและเข้าใจผู้อื่นได้มากขึ้น ไม่ตัดสินถูกผิด ดีชั่วผู้อื่น สนใจที่จะมองความผิดพลาดของตน แต่สนใจที่จะมองข้อดีของผู้อื่น เปิดใจรับฟังมากขึ้น เป็นผู้ฟังที่ดีขึ้น ความอยากอวดภูมิรู้ของตนหมดไป[…]
จิตอวิชชา
จิตดั้งเดิมมิอาจเปลี่ยนแปลง หวั่นไหว เกิดๆดับๆ แต่จิตที่เกิดๆดับๆ แปรเปลี่ยนตามสิ่งที่ตนยึดอยู่เดี๋ยวสงบ เดี๋ยววุ่นวายฟุ้งซ่านนั้น คือจิตหลง คือจิตที่ยังมีอวิชชาประกอบ การจะแจ้งในจิตเดิม มันต้องแจ้งในอวิชชาก่อนแล้วขจัดอวิชชานั้นได้ จึงจะเข้าไปแจ้งในจิตเดิม[…]
รู้จักใช้ แต่ก็ไม่ยึด
ทุกสิ่งล้วนเกิดจากจิตเมื่อจิตรับรู้ก็ให้คุณค่าและความหมายไปตามสัญญาที่ตนสร้างสมไว้หากจิตหลงยึดในความหมายและคุณค่านั้น จิตก็มีที่เกาะเมื่อมีที่เกาะก็มีที่เกิดเกิดในภพชาติน้อยใหญ่ ตามสิ่งที่ตนยึด ธรรมชาติอันเป็นแก่นแท้ของจิตนั้นว่างเปล่า ไร้ตัวตนการปรุงแต่งทั้งหลายก็ว่างเปล่า ไร้ตัวตนเช่นกันรูปก็ว่างเปล่าจากความหมายแห่งการเป็นตัวตนใดๆความหมายและคุณค่าของสิ่งใดก็ว่างเปล่า ถูก-ผิด ดี-ชั่ว ขาว-ดำ วิเศษ-ธรรมดา แม้กระทั่ง
ความผิดพลาดสองประการ
ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นเสมอของมนุษย์ มีอยู่สองอย่าง คือ ไม่รู้โลกตามเป็นจริง และหลงยึดว่า สิ่งที่ตนคิดนั้นถูก และเป็นจริงเช่นนั้น เมื่อเป็นเช่นนี้ มนุษย์จึงจมอยู่กับความทุกข์อย่างหาทางออกไม่ได้ยิ่งถ้าคิดแต่สิ่งไม่ดี คิดในฟากของความเสื่อม แล้วยังยึดอยู่เช่นนั้นก็ยิ่งทุกข์เผารน[…]
สติและปัญญา
ทบทวนอีกทีว่าการที่เราจะเลือกเฟ้นธรรมให้เหมาะสม เพื่อตัด ละ วาง กิเลสในแต่ละระดับนั้นมันอาศัยกระบวนการของปัญญาที่แตกต่างกัน ขอแบ่งเพื่อความเข้าใจง่ายๆคือ กิเลสหยาบ ในระดับอุปกิเลส ทิฐิมานะ ความหลงในโลกธรรมหยาบๆ อันเป็นสิ่งภายนอกเราสามารถใช้ปัญญาแค่ระดับคิดพิจารณาได้[…]