ติดโลกธรรม
เราติดโลกธรรมแค่ไหน? เรียนรู้กันไปมากแล้ว เราลองกลับมาสำรวจตรวจสอบตัวเราเองว่า 1. ยามเมื่อเรากระทบกับรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เรารู้เท่าทันความพอใจไม่พอใจที่เกิดขึ้น และสงบใจวางเฉยกับมันได้หรือว่าเราดิ้นรนไปกับมัน[…]
หลงตัดสิน
ทำไมคนเราชอบตัดสิน ชอบให้ค่ากับสิ่งต่างๆว่า ดีไม่ดี ถูกผิด ทั้งหมดมันล้วนมาจากอัตตาทิฐิ (ความหลงในความมีคุณค่าที่แท้จริงเช่นนั้น) เป็นรากฐานในการรับรู้ ซึ่งก็เป็นเพราะ ความหลง ความไม่เข้าใจความจริงว่า ทุกสิ่งล้วนมิได้มีคุณค่าความหมายที่แท้จริง[…]
พากเพียร
สิ่งที่ยากที่จะเปลี่ยน คือ มิจฉาทิฐิสิ่งที่ยากที่จะทำให้มี คือ สัมมาทิฐิ สิ่งที่ยากที่จะเปลี่ยน คือ ความเคยชินจากความหลงเดิมๆสิ่งที่ยากที่จะทำให้มี คือ ชีวิตบนทางแห่งธรรม สิ่งที่ยากที่จะเปลี่ยน[…]
สัมมาทิฐิ
ทำไม มรรค ต้องเริ่มต้นที่สัมมาทิฐิ? เพราะคนเรามาจากความหลงเพราะหลงจึงยึดมั่นถือมั่นเมื่อยึดมั่นถือมั่น จึงทุกข์ ดังนั้น หากยังมีความเห็นผิด ย่อมไม่มีทางพ้นทุกข์ แล้วสัมมาทิฐิจะมาจากไหน ?
ปัญญาใคร่ครวญ
สิ่งหนึ่งที่เราต้องฝึกให้มากคือ “ความเป็นกลางในคำพูดของคน” มันเป็นเพราะคนเรายังยึดติดในคำชมคำด่า อยากดีกลัว(เขาว่า)ไม่ดี มันเลยทำให้ใจเราไม่เป็นอิสระ และทำให้เราหวั่นไหวยามเมื่อคนอื่นเข้าใจการกระทำของเราต่างออกไป เราจึงจำเป็นต้องพิจารณาและฝึกใจให้มากดังนี้ 1. มองให้เห็นว่า การที่ใครจะชมจะด่า มันเอาแน่อะไรไม่ได้[…]
ทบทวนหลักการพิจารณา
ขอทบทวนอีกที ในหลักการพิจารณา หลายคนไม่เข้าใจและทำกันผิดๆ ไม่เพียงไม่เกิดประโยชน์ แต่กลับส่งเสริมอัตตา 1. เราควรจะพิจารณาในเรื่องที่ทำให้เราหวั่นไหวตามลำดับก่อนหลังคือ รุนแรง นาน และบ่อย 2.[…]
สักกายทิฐิ
คือ มิจฉาทิฐิที่หลงหมายมั่นขันธ์ห้าหรือรูปนามนี้เป็นเรา ความเป็นเรามีอยู่จริง กายนี้คือเรา จิตคือเรา เมื่อจิตยังไม่เห็นแจ้ง ก็หลงกายนี้เป็นเราบ้าง หลงอาการรู้สึก นึก คิดทั้งหลายเป็นเราผู้รู้สึกนึกคิดนั้น หลงอาการรู้ของจิตเป็นเรา[…]
หัดไปทีละขั้น
เมื่อเผชิญอารมณ์ ไม่ว่าจะภายในหรือภายนอก น่าพอใจหรือไม่น่าพอใจการที่เราจะดีลกับมันเพื่อรื้อถอนความยึดมั่นถือมั่นของเรา จะต้องปฏิบัติไปตามขั้นตอนดังนี้ นี่เป็นปัญญาขั้นแรกที่ง่ายที่สุด ซึ่งต้องหัดไปทีละขั้นจนชำนาญแล้วค่อยทำขั้นต่อไปตามลำดับ แต่หากปัญญาของเราได้ฝึกมาดีและเฉียบคมพอ เราก็อาจจะมองให้เห็นความเป็นมายาของอารมณ์นั้นไปด้วยเลย ซึ่งจะเป็นการเข้าสู่โลกุตตระได้สมบูรณ์เพิ่มขึ้น
ไม่ติดอยู่กับอดีต ไม่ห่วงกังวลอนาคต ตื่นรู้ในปัจจุบัน
ระดับนิวรณ์ เพราะยึดติดอยู่กับประสบการณ์และเรื่องราวในอดีตมากมาย จึงปรุงแต่ง ไปตามความพอใจไม่พอใจที่ฝังไว้ทำให้จิตหวั่นไหวทั้งในปัจจุบัน พะวงอนาคต แสดงออกเป็นนิวรณ์ทั้งห้า ตามเรื่องราวและอารมณ์นั้น ขั้นนี้ใช้กรรมฐานมีกายานุปัสสนาเป็นหลัก เพื่อให้จิตสงบ พักการปรุงแต่ง หักนิวรณ์นั้นเสีย[…]
อรรถธิบาย กัจจานโคตรสูตร
ท่านกัจจานโคตตะได้ทรงเรียนถามพระพุทธองค์ถึงสัมมาทิฐิ ว่าอะไรคือสัมมาทิฐิที่สำคัญที่สุด พระพุทธองค์ได้ทรงตอบว่าโลกนั้นย่อมปรากฏขึ้นเนื่องเพราะความหลงผิดอันสุดโต่งสองด้าน คือความมีอยู่อย่างจริงแท้ และความไม่มีอยู่(แบบดับสูญ) หากบุคคลพิจารณาเห็นด้วยปัญญาญาณ ในการปรากฏขึ้นเพราะกระแสเหตุปัจจัยของโลก(โลกสมุทยํ)ตามเป็นจริงความเห็นผิดเรื่อง “ความไม่มีอยู่” นั้นย่อมไม่เกิดขึ้นและหากบุคคลพิจารณาเห็นด้วยปัญญาญาณ ในความเสื่อมสลายไปของโลก(โลกนิโรธํ)ตามเป็นจริงความเห็นผิดเรื่อง “ความมีอยู่อย่างจริงแท้”[…]